ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ
ΠΛΟΥΤΟ, ΤΟΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Το πρώτο μέρος (Τα
δικαιώματα της κοινωνίας και η μονοπώληση των κοινωνικών κατακτήσεων απ τους
ιδιώτες. Τα δικά μας, δικά τους, και τα "δικά τους" ΚΑΤΑδικά τους)
εδώ:
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
(2ο μέρος):
"ΣΥΝΕΧΕΙΑ
ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΩΝ" ΚΑΙ "ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΙΘΑΝΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ",
ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ ΜΑΙΗΣ ΖΑΝΝΗ ΓΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΚΑΙ ΒΑΡΔΗΝΟΓΙΑΝΝΗΔΕΣ
https://www.scribd.com/document/337702956/%CE%A3%CE%A5%CE%9D%CE%95%CE%A7%CE%95%CE%99%CE%91-%CE%94%CE%99%CE%91%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%9F%CE%A5-%CE%A3%CE%A5%CE%9D%CE%95%CE%A7%CE%95%CE%99%CE%91-%CE%A0%CE%91%CE%A1%CE%91%CE%9D%CE%9F%CE%97%CE%A3%CE%95%CE%A9%CE%9D-%CE%9A%CE%91%CE%99-%CE%94%CE%99%CE%95%CE%A5%CE%9A%CE%A1%CE%99%CE%9D%CE%99%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A3-%CE%93%CE%99%CE%91-%CE%A0%CE%99%CE%98%CE%91%CE%9D%CE%95%CE%A3-%CE%A0%CE%91%CE%A1%CE%91%CE%9D%CE%9F%CE%97%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A3
Τα δικαιώματα της κοινωνίας και η μονοπώληση των
κοινωνικών κατακτήσεων απ τους ιδιώτες. Τα δικά μας, δικά τους, και τα
"δικά τους" ΚΑΤΑδικά τους...
Διάβασα στον τοπικό τύπο κάποιο άρθρο, που,
αναλύει το θέμα του πλούτου (και των πλουσίων) της οικονομίας, μ έναν απίστευτα
απλό τρόπο, που θυμίζει παραμύθι. Πως δηλ οι πλούσιοι με τις ανακαλύψεις τους,
προσθέτουν πλούτο στην οικονομία και επομένως εισπράττουν το δίκαιο ποσοστό
τους. Και πως χάρη σ αυτούς οι φτωχοί γίνονται λιγότερο φτωχοί, αν και η
απόστασή τους απ τους πλούσιους μεγαλώνει (δίκαια σύμφωνα με τα παραπάνω). Όσο
κι αν προσπάθησα ν αποφύγω τον πειρασμό ν απαντήσω, δεν τα κατάφερα, γιατί
ένοιωσα θιγμένος απ την κατηγορία που μου απευθύνεται: ότι δηλ φθονώ και
εποφθαλμιώ τον πλούτο των πλουσιότερων ανθρώπων του κόσμου, που τους
"ανήκει", γιατί είναι καινούργιος πλούτος, που παράγεται εξ αιτίας
"ανακαλύψεών τους".
Στην αρχή, το ομολογώ, με κατέλαβαν οι τύψεις, κι
αναρωτήθηκα μήπως αδίκως φθονώ κι εποφθαλμιώ τα κέρδη και τις περιουσίες
ανθρώπων για τους οποίους μόνο ευγνωμοσύνη θάπρεπε να αισθάνομαι. Αλλά
αισθάνθηκα και συγχυσμένος, κι αναρωτήθηκα αν είμαι ξύπνιος ή ονειρεύομαι.
Ποιος είναι ο πραγματικός και ποιος ο παραμυθένιος κόσμος;
Άρχισα λοιπόν να τσιμπιέμαι, και ω του θαύματος,
σε κάθε τσίμπημα, μούρχονταν στο νου και κάποια πλευρά της πραγματικότητας.
Στο πρώτο τσίμπημα σκέφτηκα την ανθρωπότητα με τις
γλώσσες της και τους πολιτισμούς της. Όσο και να το τραβήξεις, η οποιαδήποτε
γλώσσα ποτέ δεν προκύπτει σαν αποτέλεσμα της έμπνευσης κάποιων ιδιωτών, αλλά
είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας, της επικοινωνίας, της εργασίας και των αγώνων
κάθε κοινωνίας. Και είναι η γλώσσα και οι εγγράμματοι και εκπαιδευμένοι
άνθρωποι/φορείς της (το σύνολο δηλ των μελών της κοινωνίας) που αποτελούν το
θεμελιώδες εργαλείο (ή καλύτερα εργοστάσιο), που πάνω του πατάει και χτίζει ο
κάθε ιδιώτης την έμπνευσή του, την παραγωγή και την περιουσία του. Κι αν είναι
έτσι, ποια είναι τα δικαιώματα, το μερίδιο ή και η ιδιοκτησία της κοινωνίας, απ
τα κάθε είδους επιτεύγματα των ιδιωτών; Τα διεκδίκησε κανείς, ή μήπως τα
απέδωσε κάποια κυβέρνηση;
Αλλά κατά τους οπαδούς του καπιταλισμού, αυτό δεν
εγείρει δικαιώματα, αλλά είναι απλώς "το πλαίσιο" για την ανάδειξη
των ταλέντων (Γι αυτό και αφήνουν τη μισή ανθρωπότητα στην πείνα και την κακομοιριά,
"στα όρια" του θανάτου-ανά 36΄΄ και θάνατος από έλλειψη τροφίμων, ένα
παιδί πεθαίνει κάθε 3΄΄). Τι ταλέντα μπορεί αναδειχθούν από 3 δισεκατομμύρια
εγκεφάλους (που εγώ είχα την εντύπωση ότι αποτελούν τον πραγματικό πλούτο και
την ελπίδα της ανθρωπότητας), που βουτηγμένοι στη φτώχεια και την αμάθεια, το
μόνο που κάνουν είναι να εκλιπαρούν για βοήθεια; Μ αυτούς (τους εγκεφάλους) θ
ασχολούμαστε;
Το δεύτερο τσίμπημα, μούφερε στο νου τους
φορολογικούς παραδείσους, όπου λέγεται πως κάποιοι παρκάρουν αμέτρητες
περιουσίες, για να μην αποδώσουν στις κοινωνίες έστω εκείνους τους φόρους που
τους αναλογούν, σύμφωνα με την καπιταλιστική "λογική" (που υπόψη
βαίνουν μειούμενοι με το χρόνο).
Τρίτο τσίμπημα και στο νου μου ήρθαν οι
αποικιοκρατικές πρακτικές κάποιων εκπροσώπων των "εμπνευσμένων", που
αρπάζουν τις πρώτες ύλες και τον πλούτο καθυστερημένων εθνών, με όχι και τόσο
εμπνευσμένο τρόπο.
Τέταρτο τσίμπημα και θυμήθηκα τις χρηματιστηριακές
εμπνεύσεις που οδήγησαν στη φούσκα του 2008 και την κατάρρευση του συστήματος,
και τη διάσωσή του με τα χρήματα του δημοσίου και των πολιτών. Φτωχαδάκια θα
μου πείτε οι χρηματιστές...
Αλλά με το πέμπτο τσίμπημα θυμήθηκα τους
μεγιστάνες απ τη Ρωσία, που απ τη μια νύχτα στην άλλη, με μερικά ψωροδολάρια,
απέκτησαν επιχειρήσεις αξίας δισεκατομμυρίων. Εκεί να δεις έμπνευση κι εκτίναξη
στην κορυφή.
Θα συνέχιζα να τσιμπιέμαι, αλλά τα γονίδιά μου
άρχισαν να διαμαρτύρονται ότι δεν τους έχω πλέον εμπιστοσύνη και κινδύνευα να
χάσω την αυτοπεποίθησή μου. Και σταμάτησα.
Λάρισα 21 Γενάρη 2017
Γιώργος Παπανικολάου
Διευκρινήσεις για πιθανές παρανοήσεις...
Το πρώτο που θέλω να διευκρινίσω είναι: μακριά από
μένα οποιαδήποτε πρόθεση να θίξω την προσωπικότητα του συνομιλητή μου (αυτό
όσον αφορά τη νύξη του κ Καραβάνα για ειρωνικό ύφος). Ως προς συγκεκριμένες
όμως ιδέες, θεωρώ και δικαίωμά μου και στοιχείο πραγματικά δημοκρατικού
διαλόγου, το να μπορώ να επιτίθεμαι (με επιχειρήματα) στις ιδέες... μέχρι τέλους. Αν αναφέρθηκα κάπου στα γονίδια,
είναι γιατί ο κ Καραβάνας χρησιμοποίησε εντέχνως το κύρος της επιστήμης του, για τον επηρεασμό του αναγνώστη, σε μια άσχετη με αυτήν περιοχή, πράγμα όχι
σωστό για μένα, κι αυτό ήθελα να δείξω (είναι συνήθης τακτική επιστημόνων, όπως
επισημαίνει η Άννα Φραγκουδάκη στο βιβλίο της "Γλώσσα και
ιδεολογία").
Επί της ουσίας: Για τη μεταβολή του πλούτου μίλησα
κι εγώ, κι εξήγησα από που προέρχεται. Όμως ο κ Καραβάνας δεν λαμβάνει υπόψη
του ότι αυτή η μεταβολή του πλούτου (και της παραγωγής), μεταβάλλει και τις
ανάγκες των ανθρώπων, που κατά την άποψή μου, είναι υποχρεωμένη η κοινωνία να
τις ικανοποιήσει (πράγμα που δεν κάνει μέχρι σήμερα). Αντίθετα το χάσμα μεταξύ
πλούτου και ικανοποιούμενων αναγκών αυξάνει συνεχώς (η πρωτοφανής αύξηση του δανεισμού είναι μια
ένδειξη γι αυτό).
Το εάν η εξαθλίωση και οι θάνατοι "βαίνουν
μειούμενοι", μπορώ ήδη βάσιμα να το αμφισβητήσω, αλλά προτείνω να
περιμένουμε το τέλος της σημερινής κρίσης του συστήματος, για να εκτιμήσουμε
την συνολική ζημιά (στην προηγούμενη κρίση, τα τελευταία 50 εκατομμύρια των
θανάτων, προστέθηκαν με τον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο).
"Εργασία με αμείωτους ρυθμούς"
προσφέρουν όχι μόνο οι πολύ πλούσιοι, αλλά κυρίως (αυτοί να δεις) τα δις των
εργαζομένων του πλανήτη. Γι αυτούς όμως δεν αναγνωρίζεται κάποιο κίνητρο (και)
υλικό, αλλά προβλέπεται μόνο ο καταναγκασμός και ο φόβος της ανεργίας και της
ασιτίας, διότι θεωρούνται "εκ φύσεως
τεμπέληδες".
Η φύση όμως του ανθρώπου είναι η εργασία και η
δημιουργία, όχι η κατανάλωση και η τεμπελιά. Αυτό το επιβεβαιώνει όλη η ιστορία
της ανθρωπότητας μέχρι σήμερα. Μόνο ένας τυφλός ή ένας οπαδός του καπιταλισμού
ή (κυρίως) ένας καπιταλιστής, δεν το βλέπει.
"Ο καπιταλισμός είναι το καλύτερο σύστημα από
οποιοδήποτε άλλο υπάρχει".
Σωστό, αρκεί να μην ξεχνάμε ότι με εγκληματικό
τρόπο (κι εννοώ δολοφονίες κι όχι μόνο κλοπές/αφού μπορούσαν;) καταστράφηκαν
και ακυρώθηκαν οποιεσδήποτε εναλλακτικές λύσεις παρουσιάστηκαν μέχρι σήμερα
(δες Χιλή του Πινοτσέτ, Ινδονησία με 1,5 εκατομ νεκρούς κλπ κλπ, κι απ την άλλη
βέβαια πλευρά Τσεχοσλοβακία, Ουγγαρία κ.ο.κ).
Εναλλακτικές λύσεις δεν είναι μόνο "ο
υπαρκτός σοσιαλισμός", χώρια ότι όσους ισχυρίζονται κάτι, δεν πρέπει και
να τους παίρνουμε τοις μετρητοίς. Αν δηλαδή ένας τρελός πει ότι επιβάλλει σε
μια χώρα "το καθεστώς του παραδείσου", εμείς θα πρέπει να τον πιστέψουμε
και ν αρχίσουμε να εκτιμούμε τις μεταθανάτιες προοπτικές μας με βάση αυτό το
καθεστώς;
Κίνητρα δεν είναι μόνο το κέρδος. Οι άνθρωποι
έχουν διαφόρων ειδών κίνητρα (ενδιαφέρον, δημιουργικότητα, φιλοδοξία, προσφορά
στην ανθρωπότητα, ηθικού προσανατολισμού κ.α.). Αλλιώς δεν μπορούμε να
εξηγήσουμε περιπτώσεις σαν του Αϊνστάϊν πχ, ή άλλων επιστημόνων και
προσωπικοτήτων. Ούτε παραδείγματα όπως πχ το τρένο TGV των κρατικών γαλλικών σιδηροδρόμων,
που είναι στην κορυφή της τεχνολογίας, σε αντίθεση με τους ιδιωτικούς, αγγλικό
και αμερικάνικο, σιδηροδρόμους. Ή τα επιτεύγματα των κοινοτήτων προγραμμάτων
ανοιχτού κώδικα, με προϊόντα όπως το LINUX κ.α. Ούτε την πρωτιά της ΕΣΣΔ στα πρώτα βήματα εξερεύνησης
του διαστήματος κλπ, κλπ. Επιπλέον υπάρχουν τομείς όπου ο περιορισμός των
κινήτρων μόνο στο κέρδος, μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις (πχ ο
τομέας της υγείας).
Είναι εξαιρετικά απλουστευτική η άποψη ότι οι
διάφορες καινοτομίες "είναι δημιουργίες και εμπνεύσεις μεμονωμένων
ανθρώπων". Η συνεχώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα της κοινωνίας, όλοένα και
περιορίζει τέτοια φαινόμενα (αν θεωρήσουμε ότι πράγματι υπήρξαν). Τα
προγράμματα εξερεύνησης του διαστήματος, το CERN, το πρόγραμμα αποκωδικοποίησης του ανθρώπινου
γονιδιώματος, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανθρώπινου εγκεφάλου κ.α. μας δίνουν μια
ιδέα για το τι σημαίνει καινοτομία και πως προχωρούν τα πράγματα σήμερα.
Ο καπιταλισμός δεν είναι ένα άθροισμα
"εφευρετών που παράγουν πλούτο", ούτε καν ένα εθνικό σύστημα, είναι
ένα παγκόσμιο σύστημα. Ένας ζωντανός οργανισμός που χρειάζεται όλα του τα
υποσυστήματα (χρηματοπιστωτικό τομέα, φορολογικούς παραδείσους, αποικίες,
πολέμους κ.α.) για να παραμείνει ζωντανός. Εξελίσσεται, και σήμερα έχει
μετασχηματιστεί σ ένα παγκόσμιο τέρας, που απομυζά την ενέργεια και τη ζωτική
δύναμη της ανθρωπότητας και την τοποθετεί απέναντί της, ενάντιά της, σαν
κεφάλαιο. Το θέμα είναι να τον μελετήσουμε επιστημονικά και να βρούμε πως
μπορούμε να τον μετασχηματίσουμε συνειδητά, ώστε να μην καταστρέψει την
ανθρωπότητα.
25 Γενάρη 2017
Γιώργος Παπανικολάου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου